Achteraan aansluiten

Dinsdag kwam Richard Dawkins een lezing geven op de campus hier. Richard Dawkins is een wetenschapper die (onder andere) populaire boeken heeft geschreven over evolutie en god. In die boeken legt hij uit hoe evolutie werkt, en waarom het de beste verklaring is en waarom de meeste kritiek op de evolutietheorie onzin is. In "The God Delusion" beargumenteert hij dat er geen enkel bewijs is voor het bestaan van een god en dat er zelfs veel redenen zijn om aan te nemen dat er geen god is. De reden voor zijn bezoek was dat hij een prijs kreeg voor het maatschappelijke belang van zijn werk. Zijn praatje zou gaan over "purpose", laten we zeggen het doel van het leven.
Dus wij wilden daar wel heen. Toen we bij het theater kwamen waar de lezing was stond er echter een enorme rij. Wel een paar honderd meter lang. Wij schatten dat er ongeveer twee keer zoveel mensen in de rij stonden als hoeveel er in het theater pasten. Toch sloten we achteraan aan. Meteen begon het gesprek over gedrag in rijen. Het viel René en mij namelijk meteen op hoe ongelooflijk netjes mensen in de rij gingen staan. Niemand probeerde voor te dringen. Niemand die bij de deur ging zeuren, niemand die naast iemand anders ging staan in plaats van achter de achterste persoon in de hoop dat de daardoor onstane onduidelijke situatie in zijn voordeel zou werken. Zelfs niemand leek uit z'n humeur. De vrouw voor ons merkte op dat de Britten kampioen rij staan zijn, maar ik kon me niet voorstellen dat het nog beter kan. Dave merkte op dat voormalig oostblokkers ook wel goed zouden zijn. En toen zagen we Piotr (uit Polen) aankomen. Hij deed precies wat alle Europeanen doen. Hij begon vooraan de rij, en liep er langzaam langs in de hoop iemand te zien bij wie hij kon aansluiten, ook al was hij eigenlijk met ons. Toen dat niet lukte kwam hij bij ons staan en begon hardop te denken dat die praatjes van Dawkins meestal supersaai zijn en dat het eigenlijk weinig zin had erheen te gaan. In de hoop dat de mensen voor ons het zouden opgeven. Maar die hadden ons gesprek gevolgd, dus die vonden dat erg grappig (Hoop ik. Misschien vonden ze ons luid en onbeschoft, maar lieten ze dat niet merken. Zo zijn ze hier.) Oostblokkers zijn natuurlijk zeer asociale rijvormers, want daar ging het over overleven.
Hoe komt het dat Amerikanen zo netjes in de rij staan? Zelfs voor de bus op de campus staat een langwerpig vak op de stoep geschilderd, waariedereen netjes in de rij gaat staan. Maar er is altijd genoeg plek in de bus! Er is geen reden om in de rij te staan. Als er in de supermarkt een nieuwe kassa opengaat laat iedereen de persoon die vooraan staat bij de oude kassa als eerste naar de nieuwe kassa gaan. Het is ondenkbaar dat de volgorde van wachtende mensen zou omkeren.
Misschien zijn ze hier zo netjes omdat het meestal niet uitmaakt. Er is hier geen schaarste (tenzij een beroemde wetenschapper een lezing komt geven). Net als in Europa. Misschien moeten we ons afvragen waarom Nederlanders altijd proberen voor te dringen.